Showing posts with label wetenschap. Show all posts
Showing posts with label wetenschap. Show all posts

Wednesday, February 14, 2007

Inktvissen, wandelen op Mars en lichamelijke oefening

Mijn laatste bericht met wetenschapsnieuws is ook al weer bijna twee weken oud. En dat terwijl er weer zoveel nieuwe, inspirerende en boeiende ontdekkingen gedaan zijn. Neem nou bijvoorbeeld de onderwateropnames van één van de grootste soorten pijlinktvissen, de Taningia danae, die tot 2,3 meter lang kan worden. Oké, het is niet de reuzenpijlinktvis, maar toch al vrij indrukwekkend en ook deze wordt vaak in de maag van potvissen aangetroffen. Onderzoekers dachten dat het dier rustig in het water zweefde tot er voedsel voorbij kwam, maar het blijkt een snelle zwemmer. En hij gebruikt lichtgevende organen op zijn armen, waarschijnlijk om zijn prooien in de war te brengen. Erg mooi om zo'n groot dier sierlijk door het water te zien schieten. En een reuzenpijlinktvis moet nog veel indrukwekkender zijn...

Dan verder met een bekend thema uit sciencefictionverhalen: gedachtenlezen. Een gedachtenlezer in het verhaal kan helpen te verklaren hoe mensen met buitenaardse wezens communiceren, of het zorgt voor ingewikkelde plots en allerlei verwikkelingen. Want hoe bewaar je je privacy tegenover iemand die jouw gedachten kan lezen? We hoeven gelukkig nog niet bang te zijn dat iemand onze diepste gedachten kan waarnemen, maar de eerste stap in die richting is wel gezet. Door de hersenactiviteit te meten in een MRI-scan kunnen wetenschappers voorspellen of iemand twee getallen gaat optellen of van elkaar aftrekken, nog voor hij het daadwerkelijk doet. Het proces is nog niet helemaal waterdicht, maar toch wel verontrustend... Kijken of julllie het kunnen: hoeveel vingers ga ik opsteken?

Een van de dingen waar ik naar verlang als ik in de laatste haven aankom, is het bekijken van andere planeten. Het moet toch geweldig zijn om op Mars te kunnen wandelen, meteoorkraters te bekijken, langs afgronden te lopen en misschien te zoeken naar sporen van leven? Er zijn dan nog wel geen mensne op Mars, en ook geen wandelpaden, maar de eerste wandelkaarten zijn er al wel. Wetenschappers hebben gedetailleerde kaarten gemaakt op basis van opnames van de Mars Express, waarop de hoogtelijnen staan aangegeven en waarop de geologische structuren namen hebben gekregen. Het gaat om het Iani Chaos gebied, dat voor geologen heel interessant is. Wanneer vertrekt de Martiaanse avondvierdaagse?

We weten al langer dan mensen niet de enige dieren zijn die instrumenten gebruiken. Vogels gebruiken doorns van struiken om bij insecten te komen, apen steken stokjes in mierenheuvels en hakken met stenen harde noten. Dit gedrag wordt van vaak in generaties doorgegeven. Nu blijkt dat zo'n vorm van cultuur duizenden jaren kan blijven bestaan. In Ivoorkust gebruiken chimpansees al 4300 jaar stenen om noten mee te kraken. De stenen op een prehistorische locatie bleken dezelfde sporen te vertonen als de stenen die chimps nu gebruiken, en er zaten bovendien nog resten op van de gekraakte noten. Binnenkort ontdekken we misschien welde eerste chimpanseecomputer.

En dan voor iedereen die net als ik niet enthousiast te krijgen is voor sport: om gezond te leven hoef je niet per sé meer te bewegen dan je al doet, als je er maar anders over gaat denken. Als je activiteiten gaat beschouwen als gezonde lichaamsbeweging, worden ze ook gezonder. Dat bleek uit een vergelijking van twee groepen schoonmakers in verschillende hotels. In vier hotels kregen deze vrouwen te horen dat hun reguliere werk voldeed aan de vereisten voor een actieve, gezonde levensstijl. In de andere drie werd de werknemers niks verteld. Na vier weken waren de vrouwen in de eerste groep bijna een kilo lichter, was hun bloeddruk 10% gedaald en was hun body mass index net als andere parameters verbeterd. Dit was significant meer dan de vrouwen in de andere groep. Sinds ik dit bericht heb gelezen, probeer ik mijn muisbewegingen ook als sport te zien. En weet je wel hoe gezond het is de bladzijdes van een boek om te slaan? Ik voel me al een stuk fitter...

Saturday, February 03, 2007

intelligente vissen

Hé, hé, zo'n lange werkweek gaat je niet in de kouwe kleren zitten. Ik heb afgelopen week geen tijd gevonden om te bloggen, ook omdat ik nog een artikel wilde schrijven, maar vandaag, terwijl de zon warm naar binnen schijnt, heb ik de smaak weer te pakken. Hoewel het ook een soort uitstelgedrag is, want het betreffende artikel heb ik nog niet af.

Laat ik dan maar beginnen met het mooiste nieuws van de afgelopen weken, namelijk de ontdekking dat sommige baarsachtige vissen logisch kunnen redeneren. Het gaat om de cichlide Astatotilapia burtoni, afkomstig uit het Tanganyika meer in Afrika en ooit een vrij populaire aquariumvis. De mannetjes van deze soort zijn behoorlijk territoriaal. Nu blijkt dat een mannetjesvis door naar de gevechten van andere mannetjes te kijken hun plek in de rangorde kan afleiden. Deze vorm van logisch redeneren leren kinderen rond hun vierde: Jantje is groter dan Pietje, Pietje is groter dan Klaasje, dus is Jantje groter dan Klaasje. Oké, niet hogere wiskunde, maar voor een vis behoorlijk indrukwekkend. Geen wonder dat ik altijd cichliden heb gehouden en vooral die uit het Tanganyika meer. Snel weer een nieuw aquarium inrichten...

Dan verder met wat somberder nieuws (en niet bepaald iets dat verlangens bij me opwekt, eerder nachtmerries): het is eindelijk officieel vastgesteld dat mensen bijdragen aan de opwarming van de Aarde, oftewel: het broeikaseffect is echt. Ikzelf twijfelde daar niet meer aan, maar er waren nog politici en wetenschappers (in de Verenigde Staten) die alles terugvoerden op de zonnestraling. Nu is er overeenstemmig bereikt over de gegeven. Voor de komende tientallen jaren zal de gemiddelde temperatuur elke tien jaar met 0.2 °C toenemen. Over de een-en-twintigste eeuw betekent dat een opwarming van 1,1 tot 2,9 °C bij een lage uitstoot van broeikasgassen, en van 2,4 tot 6,4 °C bij een hoge uitstoot. Die laatste lijkt me dus helaas realistischer...

Maar omdat de toekomst zo somber is, moeten we maar terugkijken naar het verleden. En wel naar één van de beroemdste archeologische plekken ter wereld: Stonehenge. Dat daar nog geen Indiana Jones film over is gemaakt... Maar dat terzijde. Hoewel Stonehenge al lang bekend is en onderzocht is, worden er nog steeds nieuwe dingen ontdekt. Zo is er een oud dorp ontdekt in Durrington Walls, een paar kilometer van Stonehenge vandaan. En daar zijn weer overblijfselen gevonden van een houten cirkel, die grote overeenkomsten vertoonde met de stenen cirkel van Stonehenge. Het dorp bestond tussen 2600 en 2500 voor Christus, dezelfde periode dat Stonehenge gebouwd is. Volgens een onderzoeker zouden zowel de houten als de stenen cirkel een rol hebben gespeeld in religieuze rituelen, waarbij de ene stond voor het leven en de ander voor de dood.

Voor ontdekkingen op Mars moeten we meer moeite doen, voorspellen wetenschappers. Om levende cellen te vinden (als die er zijn, wat ik natuurlijk geloof) zouden marslanders tot enkele meters diepte moeten boren. De straling dichter bij het oppervlak zou te intens zijn voor het overleven van cellen. Onze huidige marslandertechnologie zou wel sporen kunnen vinden van vroeger leven, maar niet de beestjes zelf. Nou gaan ze natuurlijk wel uit van Aards leven, dus ik blijf voorzichtig optimistisch... (tegen beter weten in. Het monster van Loch Ness bestaat ten slotte ook niet.)

Maar aan de andere kant blijkt dat je om sommige diepzeedieren te zien, niet tot de bodem van de oceaan hoeft af te dalen. Onder het zuidpoolijs zitten ze veel dichter bij het oppervlak. Ik schreef al eerder over de Larsen ijsschots die een paar jaar geleden was afgebroken, en waar men nu kijkt naar het leven op de bodem eronder. Het blijkt dat er diepzee-zeekomkommers en zeesterren op stengels voorkomen die gewoonlijk alleen beneden de 800 meter diepte gevonden worden. Ergens wel logisch, want de omstandigheden onder tientallen meters ijs zijn (op de druk na) vergelijkbaar met die in de diepzee: koud en donker, met weinig te eten. Het blijft een fascinerende omgeving, en ik hoop dat er nog veel meer ontdekt gaat worden.

[As I haven't heard from any english or american people requiring translation, I will experiment with doing without. Should you visit this blog by accident after searching on google or something like that, please leave a message and I'll be happy to provide an English translation. Or you could use babelfish or something like that.]

Friday, January 26, 2007

bizarre haai (weird shark)

Kijk, dat vind ik nou mooi nieuws: Japanse vissers hebben een levende (nou ja, stervende) franjehaai weten te vangen en in een aquarium gezet. En er zijn opnames van gemaakt. Het zijn de eerste bewegende beelden van deze diepzeehaai. Volgens sommige wetenschappers is deze soort een zogenaamd 'levend fossiel', omdat hij veel kenmerken vertoont van primitieve haaiachtigen, zoals een extra kieuwspleet. En kijk hoe hij zwemt: meer als een paling dan als een haai. Echt heel apart. Het dier ging in het aquarium al na een paar uur dood, maar omdat het dicht bij het oppervlak was gevangen, was het waarschijnlijk al stervende.
Het laat wel weer zien hoe weinig we nog weten over het leven in de diepzee. Pas dit jaar waren er voor het eerst videobeelden van een reuzenpijlinktvis (ook aan het oppervlak) en nu dus voor het eerst van een franjehaai. Beide zijn nog nooit levend waargenomen in hun eigen omgeving. Hopelijk treedt daar nog verandering in op, want ik zou er wel wat voor over hebben iets meer van deze diersoorten te zien.

[Look, that's something I like: Japanes fishermen caught a living (well, almost dying but still living) frilled sharkand placed it in an aquarium. They made some recordings, these are the first moving images of this deep sea shark. Acoording to some scientists it is a 'living fossil', as it shows many characteristics of primitive species of shark, like an extra gill bow. And look at the way it swims. It's more an eal than a shark it seems. Very strange. The creature in the aquarium died within a couple of hours, but because it was caught close to the surface it was probably already dying.
This goes to show how little we really know about life in the abyss. Only this year the giant squid was caught on video for the first time (also at the surface) and now a frilled shark. Both have never been seen in their natural environment. I hope that will change, because i would like to know more about these species.]

Monday, January 22, 2007

De klok staat op vijf voor twaalf (it's five minutes to twelve)

Het is weekend geweest en ik ga weer voorzichtig een begin maken met bloggen... Mijn lange opstel over anti-utopische films en boeken (V for Vendetta en 1984) moet tot vrijdag wachten, maar om in de stemming te komen alvast een passend bericht: de klok staat weer op vijf voor twaalf. Het gaat om de zogenoemde doemsdag klok, die aangeeft hoe dicht we als mens bij onze vernietiging zijn. Hij wordt samengesteld door wetenschappers. Hun argumenten om de wijzers te verzetten waren de toename van landen met kernwapens en de mogelijkheden van biologische oorlogsvoering.

Om bij het sombere thema te blijven: archeologen hebben de bewijzen gevonden van de eerste grootschalige oorlog ter wereld, in 3500 voor Christus. Ze deden opgravingen in de stad Hamoukar in Noordoost-Syrië en vonden de resten van een stadsmuur, plekken waar industrie plaatsvond en administratieve gebouwen, die door een heftig vuur waren vernietigd. Gemengd met de resten van de ingestortte muur vonden de onderzoekers meer dan duizend kogels voor een slinger, een aanwijzing dat de stad was vernietigd door een oorlog. Zo'n blik op ons verleden is natuurlijk erg gaaf. Hoewel ze meer dan vijfduizend jaar geleden leefden, waren de bewoners van Hamoukar mensen zoals wij. Ze werkten, sliepen, hielden van elkaar en... produceerden wapens. Het laat maar weer eens zien dat de mens de mens een wolf is.

We blijven bij het thema van verdwenen beschavingen: in Peru is een nieuwe ruïne ontdekt (zie de foto hierboven). Dit komt niet veel voor nu we beschikken over GPS en satellietcamera's. De Huaca La Penitenciaría de la Meseta ligt op de oosterlijke helling van het Andesgebergte en zou zijn gebouwd door de Chachapoya, een beschaving aan de bovenloop van de Amazone, tussen 900 en 1500 van onze jaartelling. Het platform had een ongebruikelijke vorm en formaat en ligt in een afgelegen terrein. Het kan dus nog: verborgen steden en overwoekerde gebouwen ontdekken. Er zijn nog mogelijkheden voor ontdekkingsreizen. Wie nu geen beelden krijgt van avonturiers op reis door de jungle moet zijn verbeelding eens laten nakijken.

Een ander terrein waarvan nog maar weinig bekend is, is dat van het leven onder het ijs van de zuidpool. Ook onder tientallen meters ijs, honderden of duizenden kilometers van de open oceaan, is het leven doorgedrongen. Kortgeleden stortte de Larsen B ijsplaat in elkaar, waardoor de bodem daar toegankelijk werd. Met een robotonderzeeër zijn filmpjes gemaakt, die nu al op het internet te zien zijn. Ze tonen een landschap van afgeronde stenen en rotsen, in lange eeuwen door het ijs afgeschuurd, en er groeien tere roze koralen en zeesterren en zeekomkommers.

Nu we het toch hebben over ontdekkingsreizen en over dieren: volgens wetenschappers ligt er in het Oosterlijke Arc gebergte in Tanzanië en Kenia een soort 'verloren wereld' met meer dan duizend soorten dieren en planten die nergens anders voorkomen. Er leven 96 unieke diersoorten, 832 soorten planten en honderden insecten. Nog eens 71 dieren komen alleen voor in de directe omgeving. Veel van deze soorten worden als 'bedreigd' bestempeld. Een voorbeeld van de soortenrijkdom is een nieuw apengeslacht: Rungwecebus kipunji. Ik zou het wel eens met eigen ogen willen zien. En kijken of er ook unieke vissoorten voorkomen. Oh, en dinosaurussen natuurlijk. Want wat is een verloren wereld zonder dinosaurussen?

[It's been weekend and cautiously I'll start blogging again. My longish essay about anti-utopian books and movies (V for Vendetta and 1984) will have to wait until friday, but to prepare ourselves for it I'll start with an appropriate message: the clock is set at five minutes to midnight again. It's the doomsday clock, that shows how close mankind is to destroying itself. It's made by scientists. They argue changing the time by pointing to the rise in countries with nuclear weapons and the possibility of biological warfare.

To follow on from this negative theme: archologists have found evidence of the first large scale war in the world, 3500 b. C. They were digging in the city of Hamoukar in North eastern Syria, where they found a city wall, semi industrial complexes and administrative building, destroyed by a fire. Among the remainders of the wall the scientists found over a thousand bullets for a sling, that suggested the city was destroyed by warfare. A discovery like this gives us a look into our past, which is always very cool. Even though these people lived more than 5000 years ago, they were people just like us. They worked, they slept, they loved each other and... they produced weapons. It goes to show man is a wolf to man.

Sticking to the disappeared civilisations for a moment: in Peru a new ruin was unearthed (see the picture). This doesn't happen very often now that we enjoy the use of GPS and satellite camera's. The Huaca La Penitenciaría de la Meseta is located on the eastern slope of the Andes and seems to be built by the Chachapoya, a civilisation from the upper Amazon, between 900 en 1500 a. D. The ruins had an unusual shape and form and are in a remote location. It seems it's still possible: discovering hidden cities and overgrown buildings. There are still possibilties of adventure. Those who do not see themselves as adventurers travelling through the jungle right now, need to have their imaginations checked.

A totally different unknown realm is that of life beneath the ice of the antartic. Even beneath dozens of meters of ice, hundreds of miles from open ocean, life has found its way. Recently the ice shelf Larsen B collapsed, making the sea floor accessible. A remote operated submersible has shot some movies, that can be found on the internet. They show us a landscape of pebbles and rocks, ground down through the ages, where delicate pink corals and echinoderms grow.

Speaking about the combination of exploration and animals: according to scientists the eastern Arc mountains in Tanzania and Kenia hide a 'lost world' with more than a thousand endemic species of animals and plants. These mountains contain 96 unique animals, 832 plants and hundreds of invertebrates. In the surrounding region 71 more species are found. Many are considered threatened. An example of the richness of this region is a new genus of monkey: Rungwecebus kipunji. I would like to see this with my own eyes. And see if there are unique species of fish to be found. Oh, and dinosaurs of course. What's a lost world without dinosaurs?]

Wednesday, January 10, 2007

Leven op mars en ander nieuws (life on mars and other news)

Het belangrijkste wetenschaps nieuws van de afgelopen dertig jaar (in elk geval in mijn leven) en het zou ook nog eens dertig jaar oud zijn. De gegevens van de Viking-landers uit de late jaren '70 wijzen op bacteriële activiteit in de bodem van Mars. Nou ja, ze zijn in elk geval in overeenstemming met een levensvorm die van binnen zowel water als waterstofperoxide bevatten. Goed. Het is geen bewijs. Maar wel belangrijk nieuws. Dertig jaar geleden hielden wetenschappers geen rekening met deze mogelijkheid, maar sindsdien weten we veel meer over de zogenaamde 'extremofiele' bacteriën. Soorten die onder extreme omstandigheden leven, dus. In de Viking-landers werd martiaanse bodem blootgesteld aan water en een voedingsbron met radioactief koolstof. Er werd radioactief CO2 geproduceerd, maar dat hield snel op. Bacteriën die bestaan uit H2O en H2O2 zouden door de toevoeging van vloeibaar water verdrinken of uit elkaar spatten, wat dit resultaat zou verklaren. Ik vind het overtuigend klinken. Snel een marslanding organiseren dus!

We weten ondertussen dat de planeten buiten ons zonnestelsel vrij bizar zijn. Zo zijn er Jupiterachtige gasreuzen die dichter bij hun zon staan dan Mercurius bij de onze. Ze draaien ook nog eens voortdurend met dezelfde kant naar hun zon toe. Dan zou je verwachten dat één kant warm zou zijn (erg warm) en de andere koud (zoals bij Mercurius). Maar uit metingen blijkt dat de temperatuur op drie van deze planeten behoorlijk van dag tot nacht behoorlijk constant blijft. De reden daarvoor is waarschijnlijk de wind, die sneller beweegt dan het geluid (bizar he?) met snelheden van 1450 kilometer per uur, die de atmosfeer voortdurend gemengd houdt. Dan is de winterstorm die mijn hoed afblaast niet eens zo erg.

Hoor je ook wel eens zeggen dat je op je instinct moet vertrouwen? De meeste middelbare scholieren wisten al dat het eerste antwoord dat ze op het examen aankruisten waarschijnlijk het beste was, en dat als je er meer over ging nadenken waarschijnlijk het foute antwoord koos. Nu is de waarheid van dat advies wetenschappelijk aangetoond: in tests presteer je beter als je niet te hard nadenkt, maar vertrouwt op je ingevingen van het moment. De deelnemers moesten tussen 650 symbolen op een scherm het afwijkende symbool uitkiezen. Ze haalden betere resultaten als ze het scherm niet mochten bestuderen en direct moesten kiezen, waarbij ze dus volledig op hun onbewuste moesten vertrouwen.

Het volgende is wat ouder nieuws, maar ik ontdekte het pas vorige week. En als ik het niet wist, dat jullie misschien ook niet. Het gaat om de ontdekking van een diamant van astronomische proporties. Letterlijk. Het gaat om het hart van een uitgedoofde ster, die bestaat uit gekristalliseerd koolstof. De diamant heeft een doorsnede van 4000 kilometer en bevindt zich op vijftig lichtjaar van de Aarde. Hij wordt geschat op tien miljard biljoen biljoen karaat. Dat draag je niet even op een ring... De wetenschappers hebben de ster trouwens 'Lucy' genoemd (Ja, vanwege het liedje van de Beatles).

[It's the most important science news of the past thirty years (at least of my life) and it itself is almost thirty years old. The data of the Viking-landers from the late '70s point to bacterial activity in Martian soil. Well, at least they are compatible to a microbe that contains water and hydrogenperoxide as fluids. So, it's not exactly proof. But important news none the less. Thirty years ago scientists didn't count on this possibility, but since then our knowledge about the so called 'extremophil' bacteria, that live in extreme circumstances, has grown. In the Viking-experiments martian soil was exposed to water and organic material that contained radioactive carbond. Radioactive CO2 was produced, but it stopped quickly. Bacteria that contain both H2O and H2O2 would die (by drowning or exploding) because of the addition of water. That would explain these results. I think it's convincing. Let's organise another expedition to Mars soon!

We know now the planets outside our solar system are quite bizarre. Like the Jupiterlike gaseous planets closer to their suns than Mercury to ours. And they have one side constantly facing the sun. You would expect the one side to be very, very hot (very hot!) and the other one cold (like at Mercury). But measurements show the temperature on these planets to be fairly constant compared from day to night. The reason probably is the wind, that moves faster than sound (weird) with speeds of 7000 miles per hour, and that keeps the atmosphere mixed. So the storm that blows off my hat isn't even that bad.

Have you also heard it said to trust your instincts? Most students know that often the first answer they choose at an exam is the right one. As you think about it more closely you are prone to choose a wrong answer. Now the truth of this advice is scientifically proven. In some tests you score better results if you do not think about it too hard, but trust your instincts. The participants had to choose the inverted symbol of 650 identical symbols on a computerscreen. They got better results when they had no time to study the screen at all and had to trust their unconscious fully.

The next bit of news may be old, but I only read about it last week. And if I didn't know, I guess you didn't also. It's about the discovery of a diamond of astronomical proportions. Litterally. It's the heart of an old star, that consists of crystallised carbon. The diamond has a diameter of 4000 kilometers and is 50 lightyears away from earth. It's probably 10 billion trillion trillon carate. Not something to put on a ring. The scientists called te star 'Lucy'. Yes, because of the beatle song.]

Wednesday, January 03, 2007

Koude vissen en oude optimisten (cold fish and old optimists)

Leven in extreme omgevingen spreekt altijd erg tot mijn verbeelding. Het blijkt dat bacteriën, planten en dieren zich kunnen aanpassen aan de barre omstandigheden in grotten, in woestijnen en in de diepzee. En aan het koude water onder het zuidpoolijs. Zo is in het gebied van Antartica een nieuwe vis gevonden door duikers die op zoek waren naar de eitjes van een andere soort. Plotseling zagen ze op een platte rots op twintig meter diepte deze nieuwe vis, die bijna twee keer zo groot was als de andere soorten uit die omgeving en vol zat met eitjes. De watertemperatuur was 1,91 graden onder nul. Niet een plek waar je graag gaat zwemmen...

Veel science fiction verhalen beschrijven hoe ingewikkeld het ecosysteem op een buitenaardse wereld in elkaar zit. Vaak blijkt een vrij onschuldig ingrijpen van de mens te leiden tot verwoestende consequenties. Maar ook onze aarde heeft een complex evenwicht, dat zo maar verstoord zou kunnen worden. Want het grote regenwoud van het amazonegebied blijkt voor zijn voedingsstoffen afhankelijk van één vallei in Noord-Chaad. 56% van al het stof (50 miljoen ton) dat over de Atlantische oceaan heen naar de Amazone waait is afkomstig uit de Bodélé-vallei. Deze vallei heeft een trechterachtige vorm, waardoor de wind er makkelijk doorheen blaast.

Ik schrijf vaker over verrassende ontdekkingen bij alledaagse dier- en plantsoorten. Nu blijken zelfs motten tot meer in staat dan gedacht. Motten kunnen namelijk hun gehoor aanpassen aan de roep van een vleermuis. Hoewel het oor van de mot tot de primitiefste uit het dierenrijk behoort, is dit de eerste keer dat iets dergelijks is waargenomen. Als de vleermuis dichterbij komt, blijkt de mot zijn gehoor af te stemmen op de juiste frequentie. En die afstemming blijft een tijdje bestaan, ook als de vleermuis weer weg is. Nu blijft de vraag: past de vleermuis zich ook aan dit gedrag van de mot aan? De schepping blijft me verbazen.

Mensen beschikken dan wel over satellieten, DNA-technieken en andere moderne hulpmiddelen, sommige delen van de wereld blijken nog nauwelijks bekend te zijn. Zo nam een automatische camera in Tanzania een foto van Jackson's mangoest, het minst bekende en zeldzaamste Afrikaanse roofdier. Het was alleen bekend van een paar losse waarnemingen en veertien opgezette exemplaren in Kenya, 900 kilometer naar het Noorden. Over het leven van dit dier is nog niets bekend.

En dan tenslotte goed nieuws voor de mensen die het glas half vol vinden: optimisten hebben een langer leven. Onderzoekers volgden ongeveer 7.000 volwassenen vanaf hun studie in de jaren '60. Degenen die als jongere optimistisch waren, hadden een kleiner risico om in de volgende veertig jaar te sterven, dan de meer pessimistisch ingestelde studenten. De meest pessimistische hadden 42% meer kans om te sterven dan de meest optimistische. Slecht nieuws voor mij... (Zie je? Ik zie het glas weer eens als half leeg...)

[Life in extreme environments remains fascinating to me. It turns out bacteria, plants and animals can adapt to the barren circumstances in caves, deserts and the deep sea. And to the cold water beneath the ice of the poles. In the antartic a new species of fish was found by divers searching for eggs of another species. Suddenly they saw a fish perched on a flat rock at twenty meters depth, that was almost twice as larg as the other fish around and full with eggs. The temperature was minus 1,91 degrees. Not a place I would take a bath...

Many science fiction stories describe a complex ecosystem on an alien world. Often a seemingly harmless intervention by man leads to disastrous consequences. But our own planet has a complex ecosystem of its own, that could easily be disturbed. The giant rain forest of the Amazon for example is dependent for it's minerals of one valley in northern Chad. 56% of all the dust (50 million tons) that blows across the atlantic to the Amazon can be traced back to the Bodélé valley. Deze valley has a peculiar shape, that makes it easy for dust to be swept away by the wind.

I often write about surprising discoveries made about everyday plants and animals. Now even moths turn out to be capable of more that was thought. Moths are able to tune in to the sounds of bats. Even though the ear of the moth is one of the most primitive of the animal kingdom, this is the first time this was ever found. If the bat comes closer, the moth tunes in to the frequency of the bat call. And that tuning continues to exist, even when the bat has gone. Now the question remains: do bats adapt to this behaviour of their prey? Creation continues to amaze me.

We humans have our satellites, DNA-techniques and other modern acessories, but some parts of our world turn out to be hardly known. An automatic camera in Tanzania took a picture of a Jackson's mongoose, the least known African carnivore. It had only been seen a few times, and there were fourteen specimen in musea in Kenya, 900 kilometers to the North. About the biology of this animal nothing is known.

Finally some good news for those who think the glass is half full: optimists enjoy a longer live. Researchers followed about 7.000 people from their college days in the '60s. The optimists had a smaller risk of dying in the next forty years, compared to the pessimists. The most pessimistic of the students had a 42% higher risk of dying than the most optimistic. Bad news... (see, for me the glass is half empty.) ]

Thursday, December 28, 2006

video van reuzenpijlinktvis... (video of giant squid)

Kijk en huiver: Japanse vissers hebben een reuzenpijlinktvis gefilmd. Dit zijn de eerste bewegende beelden van een exemplaar van deze soort. Vorig jaar werden er voor het eerst foto's gemaakt van een levend exemplaar van zo'n acht meter. Die van dit bericht is nog een stuk kleiner, nog geen vier meter. Een jonkie. De reuzenpijlinktvis (Architeuthis) kan namelijk erg groot worden, misschien wel tot twintig meter (met inbegrip van de armen natuurlijk) en leeft in de diepzee. Ze worden gegeten door potvissen, die vaak op hun kop littekens dragen van grote zuignappen. Verder spoelen er met enige regelmaat exemplaren aan. Over het gedrag van deze dieren is eigenlijk niks bekend. De foto's van vorig jaar wijzen op een actieve rover. Dat er in onze oceanen nog een zo groot dier leeft waar we nog niks over weten, spreekt natuurlijk tot de verbeelding. In oude legenden is al sprake van de kraak, een reuzeninktvis die boten meetrekt de diepte in, en hij komt voor in avonturenverhalen als Moby Dick en 20.000 mijlen onder zee. Er is ook een boek van de schrijver van Jaws over een reuzenpijlinktvis die mensen opeet. Dat is waarschijnlijk overtrokken, en we moeten er rekening mee houden dat door overbevissing en dergelijke de Architeuthis met uitsterven bedreigd wordt. Ondertussen is het erg gaaf om te zien hoe één van mijn kinderdromen bewaarheid wordt: beelden zien van een levende reuzenpijlinktvis! Als nou ook het monster van Loch Ness echt blijkt te bestaan...

[Watch and shudder: Japanese fishers filmed a giant squid . These are the first moving images of this species. Last year the giant squid was captured on camera for the first time, a living squid of eight meters in length. This one is smaller still, less than four meters. It's a young one. Giand squid (Architeuthis) can grow to enormous sizes, up to twenty meters (including the tentacles) and lives in the deep sea. They are hunted by whales, that often carry marks of their suckers on their heads. And sometimes stranded squid are found on shore. About their behaviour nothing is known for sure. Last years pictures point to an active predator. That our oceans contain large creatures we know almost nothing about, speaks to our imagination ofcourse. Old legends already describe te kraken, a giant monster pulling ships with it to the abyss. It features in books like Moby Dick en 20.000 leagues under the sea. There's also a book by the author of Jaws about a squid eating people. Yeah right. Probably the giant squid is threatened by extinction because of our over fishing of the seas. In the mean time it's nice to see one of my childhood dreams come true: to see images of a living giant squid! Now if only the Loch Ness monster turns out to exist too... ]

Tuesday, December 26, 2006

Nieuwe vissen, bacteriën en dinosaurussen (new fish, bacteria and dinosaurs)

Jawel, zo op het einde van tweede kerstdag is het weer tijd voor wat wetenschapsberichtjes. De wetenschap staat immers niet stil. Zo blijkt dat we nog steeds niet al het leven op onze planeet in kaart gebracht hebben, zo zijn in een berggebied in het hart van Borneo meer dan vijftig nieuwe soorten dieren en planten ontdekt. Waarvan dertig nieuwe vissoorten. Jullie kunnen je waarschijnlijk wel indenken dat mijn hart als aquariaan daarvan wel sneller gaat kloppen. Een van de nieuwe vissen staat op de foto hieronder: een nieuwe soort uit het geslacht Gastromyzon, visjes die in snel stromend water leven, waar ze zich aan de rotsen vastplakken. Deze is wel heel mooi gekleurd! Een andere vis was de op één na kleinste vis ter wereld: een beestje van minder dan een centimeter, in extreem zuur moeraswater. Misschien voor een heel klein aquarium? Verder vonden de onderzoekers een nieuw soort meerval, die zich met de buik aan rotsen vastzuigt (lijkt me ook bijzonder), en zes soorten kempvissen (uit het geslacht Betta), kleine labyrinthvissen die ook nog eens mooi gekleurd zijn. Wauw... Ik verzon vroeger vaak dat ik een ontdekkingsreiziger was die nieuwe soorten vissen ontdekte, en die dan probeerde in een aquarium te houden en te kweken. Het is goed om te horen dat het nog steeds mogelijk is...

Over vissen gesproken: die zijn zo dom nog niet. Ik heb soms opmerkelijk intelligent gedrag gezien bij mijn vissen. Nu krijg ik gelijk van wetenschappers. Vissen kunnen met elkaar samenwerken. Niet alleen vissen van dezelfde soort, maar zelfs vissen uit verschillende soorten. Het gaat om een murene, die goed tussen het koraal kan kronkelen, en een meer vrijzwemmende roofvis. Die laatste maakt een beweging met zijn kop voor het hol van de murene, als signaal om samen te gaan jagen. Dat zie je niet elke dag in je aquarium, maar het laat wel zien dat enig respect voor vissen op zijn plaats is.

Ook over de dieren die vroeger op Aarde leefden weten we nog lang niet alles. Zo zijn er onlangs in Spanje fossielen gevonden van een nieuwe reuzedinosaurus: de Turiasaurus riodevensis. Deze dinosaurus zou tussen de 40 en 48 ton hebben gewogen en tussen 30 en 37 meter lang zijn geweest. Hij leefde in het late Jura en was primitiever van bouw dan andere reuzen uit die tijd zoals de Brachiosaurus en de Argentinasaurus. Dit was de eerste dinosaurus van dit formaat die is gevonden in Europa. Joepie! We doen niet meer voor Amerika onder!

Van één van de grootste dieren ooit, naar waarschijnlijk de kleinste echte levensvormen. Het kan allemaal op deze blog. Wetenschappers hebben nieuwe bacteriën gevonden die vijf keer kleiner zijn dan de gebruikelijke soorten. Ze noemen ze dan ook nano-bacteriën, want ze zijn maar ongeveer tweehonderd nanometer in doorsnede. Dit is de grootte van grote virussen. Ze leven in mijnen, waar ze met andere bacteriën zorgen voor het ontstaan van bijtende, zure vloeistoffen. Het is mogelijk dat ze niet op zichzelf kunnen bestaan, maar van andere bacteriën afhankelijk zijn. Ik vind het interessant: weer een grens van het leven opgerekt. En het werpt ook weer ander licht op de vermeende micro-fossielen in de meteoriet van Mars, die te klein zouden zijn om op bacteriën te duiden. Gewone bacteriën misschien, maar nano-bacteriën?

Ook bekende dieren kunnen nog ontdekkingen opleveren. Zo blijkt dat er zoogdieren zijn die onder water kunnen ruiken. Dat vissen dat kunnen is wel bekend, maar de neus van zoogdieren zoals wij is ingesteld op het ademen van lucht. Bovendien houden we onder water onze adem in. Toch kan de Amerikaanse stermol onder water op de geur een prooidier vinden. Dit doen ze door luchtbellen te blazen uit de neusgaten en die direct weer op te zuigen. De luchtbel neemt geurstoffen op uit het water, en deze kleine hoeveelheden kunnen de mollen waarnemen. Dit is bevestigd door opnames in een aquarium. De mollen stonden al bekend als de snelst etende zoogdieren. Het kost de stermol slechts 230 milliseconde op een prooi te identificeren en op te eten. Dat is snel.

Even iets totaal anders: een reclame van een vliegtuigmaatschappij uit 1969 (over 1975). Op de een of andere manier dacht ik vroeger ook dat de toekomst zo zou zijn...

[Well, at the end of the second day of christmas it's time for some updates from the world of science. The scientific community never rests, so neither will we. It turns out we still haven't categorised all life on our planet. For example: in a mountainrange in the heart of Borneo more than fifty new species of plants and animals were identified. Of these thirty were new species of fish. You can probably imagine my heart as a aquarist starting to beat faster. One of the new species is pictured above: a new species from the genus Gastromyzon, fis that live in rapid waters, where they stick to the rocks. This one is very nicely colored. Another new kind of fish was the second smalles fish in the world: less than a centimeter in length, living in extremely acidic swamp water. Maybe for a very small aquarium? Then there was a new kind of catfish that adhered to the rocks with it's belly (pretty special) en six new kinds of siamese fighting fish (from the genus Betta), which are also nicely colored. When I was little I used to imagine being an explorer who found new kinds of fish, and then trying to keep those and spawn them in my tanks. It's good to be reminded it's still possible...

Speaking about fish: they are not as stupid as they are made out to be. I've seen pretty intelligent behaviour in my fish once in a while. Now I'm validated by scientists. Fish can work together. Not only with their own kind, but even fish of different species. It concerns a muray eel, that is great in exploring the reef on the inside and another predatory fish that's faster on the outside of the reef. The last one makes a movement with his head in front of the muray eels home to signal his intention to go hunting. Not something you see in your fish tank on an everyday basis, but is shows that we ought to have a little respect for these creatures.

But neither do we know all yet about the animals living on Earth before we did. A short time ago new fossils were unearthed in Spain of a new giant dinosaur: Turiasaurus riodevensis. This dinosaur would have been between 40 and 48 tonnes in weight and between 30 and 37 meters in length. It leved in the late Jurassic and was more primitive in its build compared with other giants of its age like Brachiosaurus and Argentinasaurus. This was the first giant dinosaur of this kind ever found in Europe. America hasn't got the privilege for cool dinosaurs anymore...

At this blog we can switch from one of the largest animals ever, to creatures that are most likely the smallest. Scientist have found new micro-organisms that are much smaller compared with normal bacteria. They are only 200 nanometers in diameter, so they're called nano-bacteria. Their size is comparable to that of large viruses. They live in mines, where they produce the scalding, acidic fluids, together with other bacteria. It's possible they depend on other bacteria for important functions. I like this news: another border of life extended. And a new light on the micro-fossils in the Mars meteorite. These were thought to be too small to have been made by bacteria, but maybe nano-bacteria would come close?

Even well-known animals can lead to new discoveries. It turns out there are mammals able to smell under the water. Yes, fish can smell too, but our noses as mammals are adapted to breathing air. Under water we tend to save our breath. Still, the American star nose mole can find it's pray by smell under water. They do this by breathing out bubbles through their nostrils and directly sucking them in again. The bubble takes in substances from the water, and the moles actually smell these. This has been confirmed by pictures made in an aquarium. These moles were known to be the fastest eating mammals in existence. It takes them only 230 milliseconds to identify a prey and eat it. That's fast.

Now for something completely different: an advertisement by an airline company from 1969, about the year 1975. Strange, I used to think the future would be like this too... ]

Wednesday, December 20, 2006

vliegen, quarks en reukvermogen (flying, quarks and smell)

Is 'ie niet lief? Over de zoogdieren die leefden in de tijd van de dinosauriërs ontstaat al gauw het beeld van onopvallende ratachtige diertjes, die een verborgen bestaan leidden. Maar dat beeld is achterhaald. Ook in die tijd vormden de zoogdieren al een wijd verbreide, diverse groep. Zo waren er die konden zweven, nog voordat er vogels waren. Het gaat om een nieuw fossiel, dat is gevonden in China, van Volaticotherium antiquus. Het skelet was zo goed bewaard, dat de huidflappen tussen de voor en achterpoten goed zichtbaar waren. Toch is dit beestje niet verwant aan onze vleermuizen of vliegende eekhoorns. Het leefde 125 miljoen jaar geleden en behoorde tot een nieuwe klasse, de eerste nieuwe zoogdierklasse die is benoemd sinds 1871.

Het menselijk reukvermogen is voor mij altijd een gevoelig onderwerp. Mijn onderscheidend vermogen is namelijk niet zo groot. Ik hield me er altijd aan vast dat mensen in het algemeen niet zo goed ruiken, in elk geval in vergelijking tot honden. Nu blijkt dat een misvatting. Mensen kunnen een geurspoor van chocolade-essentie prima volgen (geblindoekt en met afgedichte oren). En als ze even oefenen zijn ze daarin bijna net zo efficiënt als honden. Mensen ruiken dan wel minder verschillende geuren dan honden, en missen de zwakkere geuren, maar wij compenseren dat door ons denkvermogen. Zo kunnen de meeste mensen op de geur het koffiezetapparaat vinden. Misschien moet ik wat meer gaan oefenen.

We gebruiken vaak uitdrukkingen als 'een luchtje scheppen', 'een frisse neus halen', 'de lucht is lekker fris'. Na deze ontdekking hebben we andere gezegdes nodig, want het blijkt dat de atmosfeer bijna net zoveel verschillende soorten bacteriën bevat als de grond: meer dan 1800 soorten. De bodem werd beschouwd als een van de meest rijke omgevingen voor bacteriën, maar de lucht doet er niet voor onder. Dit was tot op heden onbekend, omdat de bacteriesoorten werden geidentificeerd door ze te kweken. De nieuwe test maakte gebruik van een DNA-chip.

Mensen die zich 'als een beest' gedragen, hebben niet langer het excuus dat ze nauwelijks verschillen van een chimpansee. Het DNA van mens en chimp komt niet voor 99 procent overeen, zoals men eerder dacht, maar slechts voor 94 procent. Mensen en chimpansees hebben beide ongeveer 22.000 genen, maar daarvan zijn er 1418 die één van beide niet heeft.

Ik vond ook een berichtje speciaal op het vakgebied van mijn meer natuurkundig geschoolde familieleden en vrienden. Onderzoekers hebben het eerste bewijs geleverd van het ontstaan van zogenaamde enkelvoudige 'top quarks' (de deeltjes waaruit protonen en neutronen zijn opgebouwd) die zijn gevormd in een zeldzaam subatomair proces dat betrekking heeft op de zwakke kernkracht. Dit resultaat is een belangrijke test voor de voorspellingen uit de deeltjestheorie, bijvoorbeeld over hoeveel verschillende soorten quarks er bestaan. Op de langere termijn willen deze onderzoekers met dezelfde techniek op zoek naar het zogenoemde Higgs boson. Dit schijnt belangrijk te zijn.

Ter afsluiting: het lezen van Shakespeare heeft een onverwacht effect op de hersenen. Omdat William woorden niet op de verwachte manier gebruikte, raken de hersenen geactiveerd. Volgens de onderzoekers blijven daarom de werken van Shakespeare ook nu zo fascinerend. Hmmm, misschien kan ik hier nog wat van leren.

[Isn't it cute? About the mammals from the age of the dinosaurs people often think they were small rat like animals, bound to a hidden existence. But that view is no longer valid. Also in the time of the dinosaurs mammals were a widely dispersed, diverse group of creatures. There were even some capable of gliding in the air, before there were birds. The new fossil was found in China and has been named Volaticotherium antiquus. The skeleton was preserved so well the skinfolds between it's front- and hind legs was clearly visible. Nevertheless, this creature was not related to our bats or flying squireels. It lived 125 million years ago and belongd to a new class. The first class of mammals identified since 1871.

The human sense of smell, a sensitive subject to me. My ability to discern smell is not that large. So I always comforted myself by the thought humans can't smell that well anyway, for example compared to dogs. Now that turns out to be a misconception. Humans can follow a trace of chocolate essense very well, blindfolded and with closed ears. And with a bit of practice they are just as good in following the trail as dogs are. Humans may discern lesser kinds of smell compared to dogs, and not pick up the weaker ones, but we compensate by our larger brains. Most people will be able in this way to find their coffee by smell. Maybe I just need to practice.

We often talk about the fresh air, but after this discovery we need new words to describe our breathing experience, for our atmosphere contains almost as many different species of bacteria as the ground: more than 1800 species. The ground was thought to be the place with the largest diversity of bacteria, but the air is not far behind. This was not known until this research, for people always tried to grow bacteria. This new test used a DNA chip.

People who behave like a monkey, do no longer have the excuse of being largely the same as a chimpansee anyway. The DNA of man and chimpansee is not 99% identical, as was long claimed by scientist, but only 94%. Humans and chimpansee both have approximately 22.000 different genes, but there are 1418 one or the other doesn't have.

I also found a news message on the field of my friends and family interested in physics. Scientists have found the first evidence of the so called single top quarks (the particles that make up protons and neutrons), that are produced in a rare subatomic process involving the weak nuclear force. This is an important test of the predictions made by particle theory, such as the number of quarks that exist in nature. In the longer term, these techniques will allow scientists to search for the Higgs boson, which they say is very important.

To close with: reading Shakespeare has an unexpected effect on the brain. Because William did not use words in the expected manner, the brain gets excited. According to the scientist that's why Shakespeares plays are still so popular. Hmmm, maybe I can learn something about that.]

Wednesday, December 13, 2006

Kleine wetenschaps-update (scientific update)

Omdat ik vanaf nu weer meer tijd heb voor mijn blog (niet om plezierige redenen helaas), kan ik jullie weer vaker op de hoogte houden van het nieuws uit de wetenschap. Het eerste bericht combineert twee van mijn passies: prehistorische dieren en onherbergzame streken op Aarde: Op Antarctica is een fossiel gevonden van een jonge plesiosaurus (waterreptiel uit de tijd van de dinosaurussen). Dat is bijzonder, want jonge dieren sterven meestal omdat ze opgegeten worden en dan ontstaan er geen fossielen (behalve als het roofdier kort daarna omkomt). Deze baby werd begraven onder as en stierf dus waarschijnlijk bij een vulkaanuitbarsting. Helaas is zijn kop niet teruggevonden, want daaraan hadden de onderzoekers kunnen zien of hij al op zichzelf joeg, of door de moeder verzorgd werd.

Over zeedieren gesproken, een wereldwijd onderzoek naar het leven in de oceanen heeft al heel wat opgeleverd: leven dat voorkomt rond de heetste onderzeese bron ooit gevonden (met water van 407ºC), een bacterie van een centimeter in diameter (dat is geen micro-organisme meer), vreemde kreeften van 1,8 kilo bij madagascar, een school vissen zo groot als Manhattan en onder een zevenhonderd meter dikke laag ijs bij Antarctica kwamen meer onbekende dan bekende levensvormen voor. Erg tof om te lezen dat er nog zoveel bijzondere levensvormen nog niet ontdekt zijn. In het nieuwsbericht staat helaas niet veel informatie, maar wel een foto.

Maar ook van buiten onze planeet is er nieuws. Zo zijn er bergen op Titan, de grootste maan van Saturnus. Ze zijn zelfs bedekt met een soort sneeuw van methaan (of ander organisch materiaal). Daar zou ik wel eens een bergwandeling willen maken. Wie weet...

En jullie weten nog dat ik schreef over de ontdekking van water op Mars? Mars blijkt vochtiger te zijn dan wetenschappers lang dachten. Zo ziet men op satellietfoto's vormen van zoutkristallen, die zich op Aarde alleen maar vormen in vochtig zand. Als er dus op meer plaatsen op Mars water dicht bij de oppervlakte zit, is de kans dat er leven gevonden wordt een stuk groter. Ik hoop dat NASA nog tijdens mijn leven een expeditie op pad stuurt. Ik wil het nou eindelijk wel eens weten...

Maar dan moeten wij ondertussen niet onze eigen planeet vernietigen. Klimaatsimulaties laten zien dat ook een kleine kernoorlog, bijvoorbeeld tussen Pakistan en India, zou leiden tot ingrijpende klimaatveranderingen en voedseltekorten over de hele wereld (en een extra gat in de ozonlaag, ook niet positief. De onderzoekers zijn uitgegaan van wapens met 'slechts' honderd maal de kracht van de Hirosjima-bom, dat wil zeggen: 0,03% van alle kernwapens op de planeet. Nogal angstaanjagend vooruitzicht.

Tenslotte het nieuws waar iedereen op zat te wachten en dat tieners mooi kunnen gebruiken tegen ouders die met de vinger in hun rug prikken: rechtopzitten is ongezond.

[Because I'll have more time to blog from now one (not for completely happy reason's I must admit), I can once again inform you of new discoveries in science. The first one combines two of my interests: prehistoric animals and harsh environments: in the Antarctic paleontologists have unearthed a fossil of a juvenile plesiosaur (waterreptile from the time of the dinosaurs). This is pretty exceptional, for young animals most often die because they are eaten, and then no fossils remain (except when the predator dies soon after). This baby was buried in ashes, indicating that it died after a vulcanic kataclysm. Sadly it's head was not found, if it were the scientist could have determined whether it hunted by itself or if it was fed by it's mother.

Talking about life 'under the sea', a worldwide cencus of the oceans has made a lot of discoveries: life around the hottest spring yet (with 407ºC water), a microbe a centimeter is diameter (I don't think it's a micro-organism anymore), strange lobsters of 1,8 kg close to Madagascar, a swarm of fishes as large as Manhattan, and beneath 700 meters of ice in the Antarctic more unknown lifeforms than known species. Very cool to learn there are so many extra-ordinary creatures left to be identified. Sadly the original article does not contain a lot of information, though it has a picture.

There's also news from the solar system. For example people found mountains on Titan, the largest moon of Saturn. They are even covered with a kind of methane-snow (or some other organic material). I would love to walk there. Who knows...

And do you remember I wrote about the discovery of water on Mars? The red planet turns out to be a damp place afterall. On satellite images scientist found structures like salt cristals, that only appear in damp sand. So if water comes close to the surface on more locations on Mars, the possibility of life is suddenly a lot larger. I do hope NASA will plan an expedition in my lifetime. I would like to know if there is life out there...

But that can only happen if we do not destroy our own planet in the mean time. Simulations show that even a small nuclear exchange, for example between Pakistan and India, would cause major climate changes and food shortages across the whole world (and an extra gap in the ozone layer, to make it even worse). In this simulation people used weapons of 'only' one hundred times the power of the Hirosjima-bomb, which means: 0,03% of all available nuclear weapons on our planet. Talk about scary...

Finally the news everyone was waiting for, and which teenagers can use against their mothers, when they poke them in the back again: sitting straight is unhealthy for you.]

Friday, December 08, 2006

Terug naar de maan... (en Mars?)

Ja, deze aankondiging laat het hart van elke rechtgeaarde sciencefiction-liefhebber sneller kloppen.
NASA wil tegen het jaar 2024 een basis bouwen op de maan! Hoe cool is dat? Hier de uitleg van NASA.
Ik heb het altijd onbevredigend gevonden dat het ruimteprogramma feitelijk werd stopgezet na een aantal bezoekjes aan de maan. We kunnen als mensen naar de ruimte, laten we het dan doen ook! Er is nog zoveel te ontdekken: Mars, Venus, Jupiter, Neptunus... (Dat laatste was een verwijzing naar mijn eigen SF-boek. Ja, ik ging er daarin vanuit dat de mensheid in het begin van deze eeuw wel op Mars zou landen.)
Nu is er eindelijk progressie. Een permanente maanbasis. Eindelijk gaan we andere werelden koloniseren.
De kans dat menselijke bewoning op Mars mogelijk is, werd deze week een stuk groter door de ontdekking van stromend water op Mars. Op foto's van hetzelfde stuk Marsoppervlak, genomen met zes jaar verschil, zijn nu geulen en afzettingen zichtbaar die er eerst niet waren. Dat betekent dat er vloeibaar water over het oppervlak van Mars heeft gestroomd. Dat heeft twee consequenties: ten eerste dat een eventuele Marsexpeditie niet van dorst hoeft om te komen (en water kan weer worden omgezet in zuurstof en waterstof: lucht om te ademen en brandstof voor voertuigen). Ten twee betekent de ontdekking van vloeibaar water op Mars dat er een reeële kans is op het bestaan van leven. Hier op Aarde komt er overal waar water is leven voor. Op Mars misschien ook wel.
Ik kan de liedtekst nu niet meer vinden, maar wij zongen vroeger thuis een lied dat zei 'Gods kinderen maken eenmaal kosteloos een ruimtevaart, langs sterren en planeten achter onze heiland aan'. Ik vond dat een prachtig lied! Het wekte verlangen in me op. Nee, ik geloof niet dat de hemel een letterlijke plek in het heelal is, waar we naartoe zullen reizen langs sterren en planeten. Maar ik geloof wel dat we dan met eigen ogen alle wonderen van het heelal zullen zien: de kraters op de Maan, de ravijnen op Mars en de hoogste berg van het zonnestelsel, de kilometers diepe oceaan op de maan Europa, de rode vlek op Jupiter, de methaanatmosfeer van Titan, de ringen van Saturnus...
Wauw! Het vooruitzicht doet me watertanden...

[Yes, this anouncement will make every real fan of science fiction happy. NASA wants to establish a permanent moonbase by the year 2024. How cool is that? Here the explanation by NASA.
I've always been disappointed by the decision to end the space program (in any real sense of exploration) after a couple of visits to the moon. We as humans now have the technology to travel to space. Well, let's do it! There's so much left to explore: Mars, Venus, Jupiter, Neptune... (The last was an allusion to my own SF-novel. Yes, I wrote how we would colonize Mars at the beginning of this century.)
Now at last there's progression. A permanent moonbase. At last we will colonize other worlds.
The chance of permanent human inhabitation of Mars being possible grew this week by the discovery of fluid water on the surface of Mars. Pictures of the same part of the surface of Mars, made with a six-year interval, now show gullies and deposits not visible before. That means that water has flowed on the surface of Mars. There's two consequences to that. The first is that an expedition to Mars will not have to grow thirsty (and water can be changed to oxygen and hydrogen. both very important). Secondly the discovery of fluid water means there's a real possibility of finding life. Here on earth everywere where there's water we find life. Maybe the same holds true for Mars.
I can't remember all the words (and can't find it on google), but when I was young we sang a song that went: 'Gods children will one day travel space for free, passing stars and planets, following the savior'. It was my favorite song! It created desire in my heart. No, I do not believe heaven to be a literal place in our universe, where we can come by passing stars and planets. But I do believe we will at that time see all the wonders of the universe with our own eyes: the craters on the Moon, the ravines of Mars and the largest mountain in our solar system, the deep ocean of Europa, the red spot of Jupiter, the methane atmosphere of Titan, the rings of Saturn...
Whoa! I'm already salivating by the prospect...]

Sunday, November 12, 2006

Vier niet gerelateerde links...

Geen lang bericht op deze echte herfstdag.
Maar wel vier interessante links.

De eerste is de aankondiging van weer een nieuwe fantasyfilm. Alsof er nog niet genoeg in aantocht zijn (Harry Potter 5, Eragon, Bridge to Terebithia. Pan's labyrinth (hoewel die niet voor kinderen is)). Deze lijkt me wel interessant: het gaat om iemand die de karakters uit boeken tot leven kan brengen. Boeken, dat doet het bij mij altijd goed. En kijk naar de auteurs die meedoen. Andy Serkis, de acteur die Gollem deed! Ik ben benieuwd.

Dan nog een stukje wetenschap: er bestaat een heel diverse levensgemeenschap rond onderzeese moddervulkanen... Ja, dat las je goed. Op sommige plaatsen ontsnapt uit de zeebodem een soort koude modder, met daarin opgelost methaan. En er zijn weer soorten schelpen en bacteriën die daarvan leven. Maar ook diepzeekoralen, die voedingsstoffen uit het water filteren. Fascinerend.

Een Nederlandse creatieveling heeft een cool animatiefilmpje gemaakt. Ik wil er niet over nadenken hoeveel tijd hem dat heeft gekost, maar het is behoorlijk indrukwekkend. (Dank aan Berend voor de tip.)

En voor de gamers onder ons: de laatste aflevering van de internet-televisieserie Pure Pwnage: Game Over. Eigenlijk moet je de hele serie gezien hebben (dat gaat makkelijk via de site). Deze aflevering (dubbel zo lang als normaal) is ook weer briljant. Humoristisch en spannend. En met een parodie op de X-files...

[No long message today.
But I found four interesting links.

The first one is the announcement of another new fantasymovie. As if there was a lack of new fantasymovies (Harry Potter 5, Eragon, Bridge to Terebithia, Pan's labyrinth (the last one not for children)). This one seems intriguing enough: it concerns someone with the ability to bring characters from novels to life. Novels, always a plus for me. And look at the actors involved. Andy Serkis of Gollum fame. That is promising.

Next a bit of science: there's a very diverse community living around undersea mud vulcanoes... Yes, it's true. In some places there's a mudlike substance coming out of cracks in the oceanfloor, containing lots of methane etcetera. And there are tons of creatures and bacteria living of the methane. But also deep sea corals, filtering food from the water. Fascinating.

A dutch creator made a cool piece of animation. I won't think about the time it must have cost him to make it, but it is fairly impressive... (Thanks to Berend for the tip).

And for all the gamers out there: the new episode of internet-television series Pure Pwnage: Game Over. I think you should see the entire series first (easy via the site). This episode (forty minutes) is brilliant, as usual. Funny and with a cliff hanger. And a parody on the X-files...]

Thursday, October 12, 2006

En ja hoor, nog meer wetenschap

Zo, het is weer weekend. Voor mij tenminste wel en dat betekent dat ik weer kan 'bloggen'. De afgelopen dagen had ik er steeds 's avonds geen tijd voor, maar ik heb wel het internet afgestruind voor interessante, bijzondere of bizarre berichten uit de wetenschap. Ik mag dan wel verlangen naar een andere wereld, degene waarin we leven is ook al mooier en vreemder dan ik me kan voorstellen en we weten nog lang niet alles. Zo hebben onderzoekers in het noorden van Columbia een nieuwe vinkensoort gevonden, tijdens de verkenning van een nog ongerepte bergketen. Het beestje kreeg de naam "Yariguies bosjesvink", in het latijn Tlapetes latinuchus yariguierum. Probeer dat maar eens zonder stotteren uit te spreken... Zoals jullie op de foto zien is het een mooi beestje. Dat betekent dat er op onze planeet nog meer schoonheid is dan we ons tot nu toe bewust zijn en dat er nog echte ontdekkingsreizen mogelijk zijn. Ook de onderzoekers waren verbaasd dat de Yariguiesbergen zo lang onbeschreven, onbekend en onbeschermd zijn gebleven.

Dan nu het wekelijkse nieuws over planeten buiten ons zonnestelsel, maar ditmaal eentje die behoorlijk dichtbij staat. Hoewel, 10,5 lichtjaar is nog altijd een behoorlijke afstand. Het gaat om een gasplaneet om de ster Epsilon Eridani. Uit de waarnemingen van Hubble blijkt dat de planeet anderhalf keer zo zwaar is als Jupiter en dat hij om zijn zon draait in hetzelfde vlak als een schijf van puin en stofdeeltjes. Dit zou bevestigen dat planeten ontstaan uit materiaal dat om een ster draait. Heel bijzonder aan deze planeet is de elliptische baan: op het ene uiterste bevindt hij zich zo dicht bij zijn zon als de aarde bij de onze, op het andere uiterste staat hij op de afstand van Jupiter. Astronomen verwachtten dat ze eind 2007 de eerste echte opnames kunnen maken van de planeet! Dat zou gaaf nieuws zijn, foto's van een ander zonnestelsel! Ik hou het voor jullie in de gaten.

Ondertussen weten we ook niet alles over het verleden van onze planeet en welke bizarre dieren er rondliepen. Jullie weten vast wel dat er van allerlei dieren reuzenvarianten bestonden: reuzenherten, reuzenbevers, reuzenluiaarden, reuzengordeldieren, reuzenvogels enzovoorts... Nu hebben wetenschappers in Syrië het fossiel gevonden van een reuzenkameel. De schouders van het dier kwamen tot een hoogte van drie meter en in totaal was het vier meter hoog. Dat is net zo groot als een giraffe of een olifant. De reuzenkameel leefde in een savanneachtige omgeving en at waarschijnlijk hetzelfde als een huidige kameel. Hij werd honderdduizend jaar geleden gedood door een groep mensen, waarvan resten zijn gevonden bij dezelfde bron.

Van kamelen naar sciencefiction, dat kan op deze blog. De 'transporter' uit Star Trek, die materie omzet in lichtstralen en vice versa, is namelijk een stap dichterbij gekomen. Het is wetenschappers gelukt om de informatie die was opgeslagen in een lichtstraal over te brengen op een wolk atomen. Een soort teleportatie zeg maar. Helaas gaat de wetenschap in het bericht me enigzins boven de pet (maar Marten kan het me vast uitleggen). Als ik het goed begrijp brachten ze de quantumtoestand van een wolk cesiumatomen (die allemaal dezelfde kant opdraaiden) in overeenstemming met de quantumtoestand van een lichtstraal. Dit heet dan 'entanglement'. Vervolgens brachten ze de quantumtoestand van een tweede lichtstraal over op de wolk atomen. Geen wonder dat de technobabble in Star Trek zo onbegrijpelijk is. "Beam me up, Scotty!"

Nog iets op het gebied van sciencefiction: in veel toekomstverhalen kunnen mensen gedachten lezen, informatie direkt in de hersenen ontvangen of machines aansturen door er maar aan te denken. Dat laatste is nu al realiteit. Een Amerikaanse tiener heeft twee levels van het computerspel Space Invaders uitgespeeld met zijn verbeelding. Vanwege zijn ernstige epileptische aanvallen was er op zijn hersenen een sensor aangebracht die electrische signalen kon waarnemen. De onderzoekers lieten de jongen het computerspelletje eerst spelen door zijn tong en zijn hand te bewegen. Vervolgens vroegen ze hem zich de bewegingen voor te stellen, maar ze niet uit te voeren. Op die manier kon hij het kanon op het scherm goed genoeg bewegen om twee levels uit te spelen. Nog even dus en ik hoef deze blog niet meer te typen, dan denk ik er maar aan en rollen de woorden over het scherm. En ik heb nu al zulke lange berichten...

[Allright, it's weekend again. It is for me at any rate and that means I can blog again. The past few days my evenings were filled, so I wasn't able to write, but I did manage to surf around on the internet for the intersting or bizarre science news. I may desire another world, the one we live in is already more beautifull and more strange than I can imagine and it turns out there's much we don't know yet. Take for example a new kind of finch scienctists found in northern Colombia, on an expedition to an unexplored mountainrange. The bird was named "Yariguies brush-finch", in Latin Tlapetes latinuchus yariguierum. Try to prononce that without stuttering. As can be seen on the picture it's actually a very colorfull bird. And it means our planet has even more beauty to offer than we now know and real exploration is still possible. The scientist expressed their amazement at the Yariguies mountan being undescribed, unexplored and unprotected for so long.

Now it's time for our weekly knews about extrasolar planets, but this one is actually relatively close. Well, close... 10,5 lightyear is still a considerable distance. It's a planet revolving around the star Epsilon Eridani. Data from Hubble indicate the planet is 1,5 times the size of Jupiter and turns around it's sun in the same plane as a disc of dust and debris. This would be proof of the popular theory that planets originate in these kinds of discs around stars. The peculiar thing about this planet is its elliptical orbit: in the one extreme it's as close to it's sun as earth is to ours, in the other extreme it's at the distance of Jupiter. Astronomers expect to be able to take the first picture of the planet late in 2007. That would be exciting: pictures from another solarsystem. I will keep you informed...

But in the mean time we still don't know all about the history of our own planet and the bizarre animals that lived then. You are probably aware of the former existence of giant animals like giant elk, giant beavers, giant armadillo's, giant birds etcetera... Now scientist found the remains of a giant camel in Syria. It's shoulders were three meters high and it was four meters tall, as large as an giraffe or elephant. The giant camel lived in a savanna and it's menu was probably the same as the camels we know. It was killed by a group of people, of which remains were found at the same springs.

From camels to sciencefiction, at this blog all is possible. The 'transporter' of Star Trek fame, that changes matter into light and vice versa, is now a step closer. Scientist were able to transfer the information contained in a beam of light to a cloud of atoms. So, a kind of teleportation. Sadly the scientific explanation of all this I can hardly understand (but my brother may be able to explain). If I'm correct the scientists brought the quantumstate of a could of cesium atoms (all with the same atomic spin) in synchronicity with the quantumstate of a beam of light, in a process called 'entanglement'. Then they tranferred the quantumstate of a second beam of light to the cloud of atoms. It's no wonder the technobabble in Star Trek is incomprehensible. "Beam me up, Scotty!"

Another fact on the topic of sciencefiction: in many of these stories people are able to read minds, receive information directly in the brain or guide engines just by thinking. The last of these is now reality. An American teenagers completed two levels of the old computergame Space Invaders just by imagining his moves. Because of his severe epilepsy he had received two sensorgrids directly on the surface of his brain, meant to gather data on the electrical activity in the brain. The scientists first let the boy play the game using his hand and his tongue. Then they asked him to imagine the movements, but not actually moving his hand and tongue. Using his imagination he could control the canon in the game well enough to win two levels. So in only a few years I won't have to type this blog, but only think about it and the words will flow on the screen. But my posts are already long now... ]

Thursday, October 05, 2006

Er is weer toffe wetenschap!

Jawel, hier is het nieuws dat mijn broer Beer op de voorpagina van de krant wil zien. En ik moet hem gelijk geven.
Wat ze allemaal wel niet ontdekken, die witte-jassentypes. De wereld is nog vreemder dan ik kan verzinnen (en dat zegt wel wat).
Nou ja, niet alles is vreemder dan ik kan verzinnen. Zo blijkt uit nieuwe metingen (vraag me niet naar de specifieke technologie) dat vloeibaar waterstof bij een lagere druk en temperatuur dan gedacht een geleidende vorm aanneemt. Kort gezegd: het gedraagt zich dan als een metaal, waarin elektronen een stroom kunnen verplaatsen. (Corrigeer me, Marten, als ik het verkeerd uitleg.) Uit berekeningen blijkt dat deze omstandigheden voorkomen in de kern van de planeet Neptunus en dat daar dus metallisch waterstof moet voorkomen. Dit kan een deel van het magnetische veld van de planeet verklaren. Laat dat nou net de uitleg zijn die ik gaf in mijn roman Neptunus. Ben ik een genie of niet?

Tja, ik blijf geïnteresseerd in planeten buiten ons zonnestelsel. Onze technologie is nog niet zo ver ontwikkeld dat we aardeachtige planeten kunnen waarnemen, maar wel gasplaneten zoals bij ons Jupiter en Saturnus. De Hubble ruimtetelescoop heeft in een klein stukje hemel in de richting van de kern van ons melkwegstelsel zestien extrasolaire (mooi woord hé?) planeten gevonden. Vijf ervan behoren tot een nieuw type, de zogenaamde Ultra-korte-periode planeten. Ze draaien om hun ster in minder dan één aardedag. Een jaar dat korter duurt dan een dag. Bizar. Maar nog bizarder is dat als je deze gegevens omrekent ons melkwegstelsel minstens zes miljard planeten zo groot als Jupiter bevat. En mogelijk nog veel meer planeten in de categorie van de Aarde... De melkweg zit er vol mee. Wat zegt de psalmist: "Als ik aanschouw de hemel, het werk van uw handen. Wat is dan de mens dat u aan hem denkt..."

Het volgende bericht betreft een wel heel onconventioneel plan van een aantal ecologen. Zij stellen voor op de vlakten van Noord-Amerika opnieuw grote dieren in te voeren. Tot 10.000 jaar geleden leefden er in de Verenigde Staten nog grote diersoorten, de zogenoemde megafauna: mammoeten, neushoorns, sabeltandtijgers en dergelijke. Die zijn natuurlijk uitgestorven, maar dat heeft de ecologie veranderd. Het wegvallen van grote roofdieren zoals de sabeltandtijger had grote gevolgen. Dus willen deze mensen nauwe verwanten gaan uitzetten in de natuur: leeuwen, olifanten en neushoorns. Ik denk niet dat het gaat gebeuren, maar als de klimaatveranderingen doorzetten, wie weet...

En dan nu in de rubriek taaie diersoorten. Het grootste landdier dat het hele jaar door op Antarctica leeft is een mugje, kleiner dan een rijstkorrel, met de grappige naam Belgica antarctica. Caesar zei al dat de Belgen de dapperste der Galliërs waren (hoewel Asterix en Obelix dat durfden betwisten). In elk geval blijken deze beestjes een bijzondere overlevingsstrategie te hebben. Hun larven leven namelijk twee jaar, het grootste deel ingesloten in het ijs. In deze periode produceren ze zogenoemde heat shock eiwitten (hsp's). Dit zijn eiwitten die andere eiwitten beschermen tegen hitte of koude, kortom tegen schade. Maar gewoonlijk kunnen normale eiwitten en enzymen niet functioneren in de aanwezigheid van deze hsp's. Bij dit mugje dus wel. De volwassen muggen hebben geen hsp's en zijn veel gevoeliger voor hitte en koude. Ze leven dan ook veel korter. Dit bericht is letterlijk cool...

[Again here's the news my brother Berend would like to see on the frontpage. And I have to agree.
The things people discover these days. The world turns out to be stranger than evn I can imagine. And that's saying something.
Well, not everything is stranger than I can imagine. It turns out from new measurements (don't ask me what kinds of measurements) fluid hydrogen turns into a conductor at lower pressures and temperatures than predicted. In short: it then acts like a metal, in which electrons can move and thus generate a current. Calculations show that these circumstances are present in the core of the planet Neptune, so that must contain metallic hydrogen. This can partly explain the magnetic field of the planet. And whoa: that was what I proposed in my novel Neptunus. Am I a genius or what?

I remain interested in planets outside our solarsystem. Our technology is not yet advanced enough to spot earthlike planet, but we can observe gasplanets like our own Jupiter and Saturn. The Hubble telescope has searched a small part of the sky and found sixteen extrasolar planets. Vive belong to a new class, the so called Ultra-short-period planeten. They revolve around their star in less than 24 hours. So a year shorter than one day. Bizare. But even more bizarre is the fact that an extrapolation of these figures learns that our galaxy must contain over six billion jupitersize planets. And possibly even more of earth's size. The milky way is filled with them. In the words of the psalmist: "If I behold the heavens, the work of your hands. What is man that you think of him..."

The next message concern a very unconventional plan by some ecologists who propose to repopulate the planes of Northern America with large animals. Up till 10.000 years ago large animals roamed across the United States, the so called megafauna: mammoths, unicorns, sabertoothtigers and the like. They are extinct now, but that has irrevocably changed the ecology of their habitats. The extinction of large predators like sabertooths had consequences. So these people want to reintroduce close relatives of these large species: lions, elephants and others. I don't think it will ever happen, but who knows, when climate changes continue...

And our entry in the section tough animals: the largest freeroaming landanimal on Antarctica is a midge, smaller than a grain of rice called Belgica antarctica. And did Caesar not say the Belgae were the braves of all the kelts? These animals have an impressive survivalstrategy. Their larvae live for over two years, often encased in ice. They produce socalled heat shock proteins (hsp's). These proteins protect other proteins against heat or cold and other stress. But normally the common proteins can't function in the presence of hsp's. In this midge they do. But the adults don't have the hsp's en succumb much earlier to heat and cold. They do live only for a few weeks. These messages are literally cool...]

Thursday, September 28, 2006

Mars, krekels en vogels met vier vleugels

He, he, daar ben ik weer.
Jullie zullen wel hebben gedacht: 'Waar blijft de volgende update nou?'
In elk geval hoop ik dat jullie de moed niet hebben opgegeven. Mijn (drukke) werkweek is voorbij en ik heb weer tijd om jullie (en mijn) verlangen aan te wakkeren.
Om te beginnen weer wat spectaculair wetenschapsnieuws, onderwerpen die mijn oog trokken de afgelopen week.
Ten eerste deze mooie foto's van de marslander Opportunity. Ja, de beide marslanders werken nog steeds, na bijna twee jaar. En Opportunity is aangekomen bij een krater, de grootste die hij tot nu toe is tegengekomen. En natuurlijk zijn er mooie opnames gemaakt. Echte beelden van een landschap op een andere planeet. Geweldig! Ik zou er zelf ook willen staan en over die krater uitkijken. Op ontdekkingstocht gaan. Reizen naar de diepe ravijnen van de Vallis Marineris of de grote vulkaan Olympus Mons. Helaas, nu moeten we het nog doen met foto's van een robotautotje. Maar die zijn al wel heel mooi.

'And now for something completely different' zoals Monty Python het zo mooi wist te zeggen. Natuurlijke selectie in werking: mannelijke krekels op een eiland van Hawai hebben binnen drie jaar hun vermogen tot zingen verloren. Op Hawai komt een vlieg voor die zijn larven afzet op mannelijke krekels. Die worden dan van binnenuit opgegeten. Niet prettig. De vlieg vindt de mannelijke krekels door af te gaan op het karakteristieke tjirpen, waarmee de krekels hun beoogde partners lokken. Er is een mutatie opgetreden die de krekelmannetjes gladde vleugels geeft. Daardoor kunnen ze geen geluid meer maken. Op dit moment heeft negentig procent van de krekels op het eiland gladde vleugels. 'Maar,' zul je vragen, 'Hoe vinden ze nou hun vrouwtjes?'. Dat vroegen de onderzoekers zich ook af. Ze ontdekten dat het gedrag van de krekels tegelijk ook veranderd is. De mannetjes met gladde vleugels zoeken de overgebleven tjirpende mannetjes op en gaan bij hem in de buurt zitten. Ze zijn er zelfs eerder dan de vrouwtjes. Die hebben het vervolgens voor het uitzoeken...

We wisten allemaal dat inktvissen behoren tot de meer intelligente zeebewoners. Ze zijn intelligenter dan veel vissen in elk geval. Ze zijn zoals bekend in staat van kleur te veranderen, en de patronen op hun huid spelen een belangrijke rol bij de onderlinge communicatie. Vooral bij soorten zoals pijlinktvissen die in scholen leven. Nu blijken deze dieren ook communicatiemogelijkheden te hebben die wij mensen missen. Pijlinktvissen communiceren namelijk met gepolariseerd licht. Dat wil zeggen: ze kunnen ook de richting van de weerkaatste lichtgolven beïnvloeden en waarnemen. Dat geeft ze in een keer een boel extra mogelijkheden.

Is de dood het einde? Niet voor de bacterie Deinococcus radiodurans. Wetenschappers waren gefascineerd door deze bacterie die hoge stralingsdoses weet te overleven, straling hard genoeg om voedsel te steriliseren. Ze hebben het proces aandachtig onderzocht en het blijkt dat de radioactieve straling inderdaad het DNA van de bacterie uit elkaar laat vallen. De bacterie is dan in feite dood. Maar na drie uur leeft de cel weer, alsof er niets aan de hand was. Een samenspel van processen leidt ertoe dat er weer lange slierten DNA worden gevormd. Deze slierten voegen zich dan weer samen tot de zogenaamde 'dubbele helix'. Vooral dat laatste proces was nog niet eerder gezien.

Tenslotte: dinosaurusliefhebbers weten al lang dat deze prehistorische dieren eigenlijk niet zijn uitgestorven. Vogels zijn eigenlijk gewoon vliegende dinosaurussen. De verbinding is nu nog een stuk sterker. Het was al langer bekend dat de zogenaamde Microrapter veren had aan zijn voor- en achterpoten, waarmee hij waarschijnlijk kon zweven. Nu blijkt dat ook de bekende oervogel Archaeopteryx vloog met vier vleugels. De veren aan zijn achterpoten, die al eerder in fossielen waren waargenomen, blijken toch te hebben gefunctioneerd als vliegoppervlak. Fascinerend niet? Vogels met vier vleugels!

[Well, I'm back again.
I guess you've all been waiting for the next post.
At least I hope you've not lost hope yet. My (busy) week is over and I have time to fuel your (and mine) desires again.
To start, here's some spectacular news from the world of science.
Look at these nice photo's of the marslander Opportunity. Yes, both marsvehicles are still functioning after almost two year. And Opportunity has arrived at a crater, the largest it has seen in it's journey. And ofcourse it has made some nice pictures. Real images of a landscape on another planet. Great! I would like to stand there myself and look out over the crater. To explore. To travel to the deep ravines of the Vallis Marineris or the enormous vulcano Mons Olympus. Sadly, now we have to make do with the pictures of the little robotcar. But those are very beautifull.

'And now for something completely different' as Monty Python said. Natural selection at work: male crickets on an Hawayan island have lost there ability to sing in three years time. On Haway there is a species of fly that places its larvae on male crickets. That are devoured from the inside out. Gross. The fly finds the male crickets by their characteristic sounds the crickets use to call their femailes. Now a mutation has occurred that makes the wings of the crickets flat so they can't produce sounds anymore. Now ninety percent of the crickets has flat wings. But how do they find their mates? The researchers asked the same thing. They found the behaviour fo the crickets has changed too. The males with the flat wings search out the remaining wild type males and gather around them. They find them before the females do.

We all knew that squid are very intelligent. More intelligent than many fish. They can change their colours, and the patterns on their skin are very important for their communication. Especially becuase squid live is large groups. Now it seems these animals have ways of communication unknown to man. They can communicate with polarised light. They can see the inclination of the reflected waves and change them. Lots of opportunities for communication.

Is death the end? Not for bacteria Deinococcus radiodurans. Scientist were fascinated by this bacteria because it can survive enormous amounts of radiation, used to sterilise food. They found that the radiation destroys the DNA of the bacteria and breaks it down into small pieces. The bacterium seems dead. But after three days the cell is hale again. Processes in the cell turn the small pieces into long strands of DNA. Those strands then combine into the well known double helix. Especially the last process was not discovered before.

Finally: dinosaurlovers have known for a long time that these prehistorical giants have not disappeared. Birds are flying dinosaurs. That link has become a lot stronger. It was known that the Microrapter had feathers at its front and hind legs, and could probably glide along with them. Now it turns out the well known Archaeopteryx also flew with four wings. The feathers at its hind legs indeed functioned as a surface to fly. Isn't it fascinating? Birds with four wings...]